Eş finansman

Eş finansman — İngilizce "co-financing" — destek programlarının risk paylaşım mekanizmasıdır. Kurumun maliyetin tamamını karşılamaması bilinçli bir tasarımdır: başvuru sahibinin kendi kaynağını da koyması riskin paylaşılmasını sağlar ve kendi kaynağını bağlayan işletme, projeyi bitirme konusunda kurumla aynı tarafta durur.

Mekanizma iki oran üzerinden konuşulur: destek oranı ve başvuru sahibinin payı. Oranlar programdan programa, hatta aynı programda işletme ölçeğine, bölgeye ve konuya göre değişir; hangi harcamaların destek kapsamına girdiği de programın kendi kurallarında yazar. Kapsam dışı kalemler — çoğu programda örneğin arsa ya da bazı genel giderler — tümüyle başvuru sahibinin üzerindedir; gerçek eş finansman yükü bu yüzden ilan edilen orandan büyük olabilir.

Asıl kritik konu nakit akışının zamanlamasıdır. Destek ödemeleri birçok programda harcama yapılıp belgelendikten sonra, geri ödeme biçiminde gelir; avans veren programlar da vardır ama kural değildir. Bu, işletmenin proje süresince tutarın tamamını finanse edebilmesi gerektiği anlamına gelir. Eş finansmanı yalnızca "bize düşen pay" olarak hesaplayıp ödeme takvimini hesaba katmamak, projeyi ortasında nakitsiz bırakan klasik hatadır; nakit ömrü dar bir girişim için bu fark hayatidir.

Kavram, hibe ile birlikte ama ondan ayrı düşünülmelidir: hibe paranın niteliğini (karşılıksız), eş finansman paylaşımın yapısını (kısmi) anlatır. Karşılıksız bir destek bile, eş finansman koşulu nedeniyle ancak öz kaynağı olan işletmelerin erişebildiği bir araç olabilir.

Eş finansmanın bir işlevi de önceliklendirmedir: sınırlı öz kaynak, hangi projeye eş finansman ayrılacağı sorusunu zorunlu kılar ve bu soru, destek başvurusunu bir strateji kararına çevirir. Desteklenebilir olan her proje başvurulmaya değer değildir; öz kaynağın bağlanacağı proje, destek olmasa da yapılmaya değer olandır — destek, kararı doğrulamalı, yaratmamalıdır. Bu bakış, destek takvimini iş planının önüne değil arkasına yerleştirir: önce yapılacak iş, sonra ona uyan çağrı.