Sözlük

Yatırım terimleri sözlüğü

Her madde tek cümlelik bir tanımla başlar, ardından uzun açıklama gelir. Somut bir örnek ve yerleşik İngilizce karşılık, bulunan maddelerde ayrıca belirtilir.

A

Ar-Ge merkezi: Ar-Ge merkezi, şirketin kendi bünyesinde kurduğu ve Türkiye'de yasal bir statüye karşılık gelen araştırma-geliştirme birimidir.
Asgari uygulanabilir ürün: Asgari uygulanabilir ürün, bir fikrin temel varsayımını gerçek kullanıcılarla sınamaya yetecek en yalın ürün sürümüdür.

B

Birim ekonomisi: Birim ekonomisi, bir işin tek müşteri veya tek işlem ölçeğindeki gelir ve maliyet dengesinin incelenmesidir.
Biyolojik girdi: Biyolojik girdi, kimyasal sentez yerine canlı organizmalara veya doğal kaynaklı maddelere dayanan gübre, koruma ürünü ve toprak düzenleyicilerin genel adıdır.

Ç

Çıkış: Çıkış, yatırımcının veya kurucunun şirketteki payını satış, birleşme ya da halka arz gibi yollarla nakde çevirmesidir.

D

Değerleme: Değerleme, bir şirketin belirli bir andaki değerinin çeşitli yöntemlerle ve taraflar arasındaki pazarlıkla biçilmesidir.
Değerleme tavanı: Değerleme tavanı, SAFE veya dönüştürülebilir aracın paya dönüşürken esas alacağı değerlemeye sözleşmeyle konan üst sınırdır.
Dönüştürülebilir borç sözleşmesi: Dönüştürülebilir borç sözleşmesi, önce borç olarak verilen ve kararlaştırılan koşullarda paya dönüştürülebilen erken aşama yatırım sözleşmesidir.
Durum tespiti: Durum tespiti, yatırımcının yatırım kararını bağlamadan önce şirketin mali, hukuki ve teknik durumunu ayrıntılı incelemesidir.

E

Eş finansman: Eş finansman, bir destek programında maliyetin bir bölümünün destek kurumunca, kalanının başvuru sahibince karşılanmasıdır.

G

Girişim sermayesi: Girişim sermayesi, yüksek büyüme potansiyeli taşıyan genç şirketlere pay karşılığında yapılan riskli ve uzun vadeli yatırım biçimidir.
Girişim Sermayesi Yatırım Fonu: Girişim Sermayesi Yatırım Fonu, nitelikli yatırımcılardan toplanan parayı girişim şirketlerine yatırmak üzere kurulan, SPK düzenlemesine tabi fondur.

H

Hak ediş takvimi: Hak ediş takvimi, kurucu veya çalışan paylarının zamana ve koşullara bağlı olarak kademeli kazanılmasını düzenleyen plandır.
Hassas tarım: Hassas tarım, tarladaki değişkenliği veriyle izleyip su, gübre ve ilaç gibi girdileri konuma ve ihtiyaca göre ayarlayan yaklaşımdır.
Hızlandırıcı: Hızlandırıcı, erken aşama girişimleri belirli süreli bir programda eğitim, mentorluk ve yatırımcı ağıyla geliştiren yapıdır.
Hibe: Hibe, kamu kurumlarının veya fon sağlayıcıların geri ödeme beklemeden, belirli bir amaç için verdiği karşılıksız finansmandır.

İ

İmtiyazlı pay: İmtiyazlı pay, esas sözleşmeyle kâr payı, tasfiye payı veya oy hakkı gibi konularda üstünlük tanınmış pay türüdür.

K

Kitle fonlaması: Kitle fonlaması, bir projenin çok sayıda kişiden, çevrim içi platformlar aracılığıyla görece küçük katkılarla finansman toplamasıdır.
Kuluçka merkezi: Kuluçka merkezi, kuruluş aşamasındaki girişimlere çalışma alanı, danışmanlık ve temel destek hizmetleri sağlayan yapıdır.

M

Melek ağı: Melek ağı, melek yatırımcıları bir araya getirerek girişimleri birlikte değerlendirmelerini ve ortak yatırım yapmalarını sağlayan yapıdır.
Melek yatırımcı: Melek yatırımcı, girişimin erken döneminde kendi birikimiyle pay karşılığı yatırım yapan ve çoğu zaman deneyimini de aktaran kişidir.
Müşteri edinme maliyeti: Müşteri edinme maliyeti, yeni bir müşteri kazanmak için yapılan pazarlama ve satış harcamalarının müşteri başına düşen tutarıdır.
Müşteri yaşam boyu değeri: Müşteri yaşam boyu değeri, bir müşterinin ilişki süresi boyunca işletmeye bırakması beklenen toplam katkının tahminidir.

N

Nakit ömrü: Nakit ömrü, şirketin kasasındaki paranın mevcut harcama düzeniyle ne kadar süre yeteceğini gösteren süredir.
Nakit yakma hızı: Nakit yakma hızı, şirketin belirli bir dönemde gelirinin üzerinde harcadığı net nakit miktarıdır.

O

Organik sertifikasyon: Organik sertifikasyon, bir ürünün organik üretim kurallarına uygun üretildiğinin yetkili kuruluşlarca denetlenip belgelenmesi sürecidir.
Ortaklık tablosu: Ortaklık tablosu, şirket paylarının kimde, hangi türde ve hangi oranda olduğunu, dönüşebilecek hakları da içerecek biçimde gösteren tablodur.

Ö

Ölçeklenebilirlik: Ölçeklenebilirlik, bir işin maliyetleri aynı hızda artmadan gelirini ve kapasitesini büyütebilme yeteneğidir.
Ön tohum turu: Ön tohum turu, girişimin çoğu zaman üründen önce, fikrini ve ekibini doğrulamak için aldığı ilk dış finansmandır.

P

Pay sahipleri sözleşmesi: Pay sahipleri sözleşmesi, ortakların yönetim, pay devri ve çıkış gibi konulardaki hak ve yükümlülüklerini düzenleyen sözleşmedir.
Pay seyrelmesi: Pay seyrelmesi, yeni pay çıkarıldığında mevcut ortağın oranını koruyacak ölçüde pay edinmemesi hâlinde sahiplik oranının azalmasıdır.
Paya dönüştürülebilir tahvil (PDT): Paya dönüştürülebilir tahvil, koşulları gerçekleştiğinde ihraççının payına dönüştürülebilen, sermaye piyasası mevzuatında düzenlenmiş borçlanma aracıdır.

R

Rejeneratif tarım: Rejeneratif tarım, toprağı ve ekosistemi yalnızca korumayı değil, üretim yapılırken iyileştirmeyi hedefleyen tarım yaklaşımıdır.

S

SAFE: SAFE, yatırımcıya gelecekteki yatırım turunda, gerekli şirket işlemleri yapıldığında paya dönüşecek koşullu bir hak veren basitleştirilmiş sözleşmedir.
Seri A turu: Seri A turu, çalıştığı kanıtlanmış bir iş modelini büyütmek için kurumsal yatırımcılardan alınan ilk büyük yatırım turudur.

T

Tasfiye önceliği: Tasfiye önceliği, satış veya tasfiye gelirinin dağıtımında yatırımcıya öncelik tanımayı amaçlayan sözleşmesel mekanizmadır.
Teknoloji geliştirme bölgesi: Teknoloji geliştirme bölgesi, teknoloji üreten şirketlerin üniversite iş birliğiyle çalışması için kurulan, kendi kanunuyla düzenlenmiş alandır.
Tohum turu: Tohum turu, girişimin ürününü pazara taşımak ve iş modelini doğrulamak için aldığı erken aşama yatırım turudur.
Toprak organik maddesi: Toprak organik maddesi, bitki ve canlı kalıntılarının ayrışmasıyla oluşan ve toprağın verimliliğini önemli ölçüde etkileyen bileşendir.

Ü

Ürün-pazar uyumu: Ürün-pazar uyumu, bir ürünün gerçek bir ihtiyaca denk gelip pazarda kendiliğinden ve tekrarlanan talep görmeye başladığı durumdur.

Y

Yatırım şartları belgesi (term sheet): Yatırım şartları belgesi, yatırımcı ile girişimin bağlayıcı sözleşmelerden önce yatırımın ana koşullarında uzlaştığını gösteren ön belgedir.
Yinelenen gelir: Yinelenen gelir, abonelik gibi süreklilik taşıyan sözleşmelere dayanan ve düzenli aralıklarla tekrarlaması beklenen gelirdir.