Sözlük
Seri A turu
İngilizcesi: Series A round
Seri A turu, çalıştığı kanıtlanmış bir iş modelini büyütmek için kurumsal yatırımcılardan alınan ilk büyük yatırım turudur.
Seri A — İngilizce kaynaklarda "Series A round" — girişim finansmanında niteliğin değiştiği turdur. Tohum aşamasına kadar yatırım büyük ölçüde vaade yapılır; Seri A'da ise yatırımcı kanıt ister. Kanıtın biçimi sektöre göre değişir ama sorusu değişmez: bu iş modeli tekrarlanabilir mi ve para eklendiğinde büyür mü. Tohum turu modeli bulmayı, Seri A bulunmuş modeli büyütmeyi finanse eder.
Turun adındaki "seri" ifadesi Amerikan pratiğinden gelir: orada yatırım turlarında çıkarılan imtiyazlı pay grupları tur sırasına göre adlandırılır ve ilk kurumsal turun payları çoğu uygulamada A serisi olur. Türkiye'de Seri A daha çok bir aşama adı olarak kullanılır; turun bu adla anılması, esas sözleşmede A grubu pay çıkarıldığı anlamına gelmez. Ad ne olursa olsun Seri A bir sözleşme eşiğidir: tasfiye önceliği, seyrelmeye karşı koruma, yönetim kurulu üyeliği gibi haklar bu turda ayrıntılı biçimde pazarlık edilir ve yatırım belgelerine işlenir.
Süreç de öncekilerden farklı işler. Turu çoğu zaman bir fon üstlenir ve koşulları o belirler; diğer yatırımcılar bu koşullara katılır. Durum tespiti derinleşir: mali kayıtlar, sözleşmeler, fikri mülkiyet ve ekip yapısı incelenir. Tur kapandığında kurucunun karşısında artık düzenli raporlama bekleyen, yönetim kurulunda oturan ve çıkışı planlayan bir ortak vardır.
Sık yapılan hata, Seri A'yı tohum turunun büyüğü sanmaktır. İki turun değerlendirme ölçütü farklıdır; tohumda işleyen hikâye Seri A'da yeterli olmaz. Tohum ile Seri A arasındaki dönemde kanıt üretemeyen girişimler için bu aralık, yaygın deyişle bir darboğaza dönüşür — sonraki turu toplayamamak, erken aşama girişimlerin en sık karşılaştığı sonlardan biridir.
Terimin sınırları da piyasayla birlikte oynar: dönemine göre Seri A'nın tipik büyüklüğü ve beklenen olgunluk düzeyi değişir; bol likidite dönemlerinde çıta düşer, daralma dönemlerinde yükselir. Bu yüzden Seri A hazırlığının sağlıklı ölçüsü, geçmiş turlarla kıyas değil, o gün masada olan yatırımcıların fiilen neye para verdiğidir. Tur adlarına takılmadan, bir sonraki yatırımcının hangi kanıtı isteyeceğini erkenden sormak, hazırlığın kendisidir.
Örnek
Bir girişim, tohum turundan sonra düzenli büyüyen bir gelire ve tekrarlanabilir bir satış sürecine ulaşmıştır. Yeni pazarlara açılmak için bir girişim sermayesi fonunun liderliğinde Seri A turu kapatır. Fon, kapsamlı bir durum tespitinin ardından esas sözleşmeyle imtiyaz tanınan paylar alır ve yönetim kuruluna katılır. Turla birlikte şirketin raporlama düzeni, bütçe disiplini ve yönetişim yapısı kurumsal yatırımcının beklentilerine göre yeniden kurulur.
İlişkili terimler
- Tohum turu
- Tohum turu, girişimin ürününü pazara taşımak ve iş modelini doğrulamak için aldığı erken aşama yatırım turudur.
- İmtiyazlı pay
- İmtiyazlı pay, esas sözleşmeyle kâr payı, tasfiye payı veya oy hakkı gibi konularda üstünlük tanınmış pay türüdür.
- Durum tespiti
- Durum tespiti, yatırımcının yatırım kararını bağlamadan önce şirketin mali, hukuki ve teknik durumunu ayrıntılı incelemesidir.